خانه / آموزش / مالیات بر اجاره املاک چگونه محاسبه می‌شود؟

مالیات بر اجاره یکی از جنبه‌های حائز اهمیت در حوزه مالیاتی است که بر درآمد اجاره‌ املاک تعلق می‌گیرد. این نوع مالیات، به عنوان یک منبع درآمد برای دولت، نقش مهمی در تعادل مالی کشور ایفا می‌کند. در مقاله حاضر، قصد داریم به بررسی نحوه محاسبه و قوانین مالیات بر اجاره بپردازیم. این اطلاعات علاوه بر کمک به مالکان و مستأجران در درک بهتر مسائل مالیاتی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.  در این مقاله از قوانین تا روش‌های محاسبه و اطلاعات عملی،به خوانندگان کمک میشود تا با این جنبه اساسی در زمینه مالیاتی آشنا شوند.

انواع مالیات چند دسته است؟

در کشور ما مالیات به طور کلی به دو دسته مستقیم و غیرمستقیم تقسیم می‌شود. مالیات‌های مستقیم مالیات‌هایی هستند که مستقیماً از درآمد یا دارایی افراد یا شرکت‌ها دریافت می‌شوند. این مالیات‌ها معمولاً بر اساس میزان درآمد یا دارایی تعیین می‌شوند. مالیات‌های غیرمستقیم که به مالیات برمصرف نیز معروف است  مالیات‌هایی هستند که از طریق خرید کالاها و خدمات از مصرف کننده نهایی دریافت می‌شوند. این مالیات‌ها معمولاً به صورت درصدی از قیمت کالا یا خدمات تعیین می‌شوند. در ادامه به توضیح مختصر هر یک از این دو دسته می‌پردازیم.

مالیات‌های مستقیم

مالیات های مستقیم دارای دو پایه مالیاتی مالیات بر دارایی و مالیات بر درآمد است.

• مالیات بر دارایی:مالیات سالانه املاک ، مالیات مستغلات مسکونی خالی ، مالیات اراضی بایر ، مالیات بر ارث و مالیات حق تمبر از کنابع مالیات بر دارایی می باشند. در اصلاحات انجام شده قانون مالیاتهای مستقیم مواد مربوط به مالیات سالانه املاک ، مالیات مستغلات مسکونی خالی و مالیات اراضی بایر حذف شده است.
• مالیات بر درآمد: این نوع مالیات، بر درآمد افراد حقیقی و حقوقی، اعم از املاک، کشاورزی، حقوق و دستمزد، مشاغل و … تعلق می‌گیرد.

مالیات‌های غیرمستقیم

• مالیات بر ارزش افزوده: این مالیات بر ارزش افزوده کالاها و خدمات عرضه شده در کشور تعلق می‌گیرد.
• مالیات بر کالاهای وارداتی: این مالیات بر کالاهای وارداتی به کشور تعلق می‌گیرد.

چه کسانی مشمول مالیات بر اجاره هستند؟

مالکان کلیه املاک مسکونی، تجاری و اداری که به اجاره واگذار می‌شوند، مشمول پرداخت مالیات هستند. این مالیات حتی اگر ملک به صورت رهن کامل واگذار شود، نیز تعلق می‌گیرد. اینکه افراد و شرکت‌ها هنگامی که درآمد اجاره‌ای دارند، قوانین مالیات بر اجاره را به دقت بررسی کرده و اقدامات لازم را انجام دهند تا از مشکلات مالیاتی جلوگیری کنند بسیار مهم است. همچنین، در قوانین مالیاتی ظرفیتهایی برای استفاده از معافیت و یا تعیین ماخذ مشمول درآمد مالیات اجاره پیش بینی شده که ممکن است بر اساس منطقه و قوانین ملی مختلف متغیر باشند، بنابراین مشاوره با یک حسابدار یا مشاور مالی نیز توصیه می‌شود. این نوع مالیات معمولاً برای افراد و شرکت‌هایی که درآمدی از اجاره ملک یا دارایی دارند، اعمال می‌شود. افراد زیر ممکن است مشمول این مالیات باشند:

مالکان مسکن

افرادی که ملک یا املاکی را به عنوان مسکن یا تجاری اجاره می‌دهند، مشمول مالیات بر درآمد اجاره هستند. این قوانین شامل خانه‌ها، آپارتمان‌ها، دفاتر تجاری، فضاهای صنعتی و سایر امکانات اجاره‌ای می‌شود.

شرکت‌ها

شرکت‌هایی که دارای دارایی‌هایی هستند که به دیگران اجاره داده می‌شوند، نیز مشمول این مالیات می‌باشند. این شرکت‌ها می‌تواند شرکت‌های سرمایه‌گذاری، توسعه‌دهندگان ملک، یا شرکت‌های مستغلاتی باشند.

مستأجران تجاری

در برخی موارد، مستأجران تجاری که دارای فضای تجاری هستند و بخشی از فضای خود را به دیگران اجاره می‌دهند، نیز ممکن است مشمول مالیات شوند.

صاحبان ملک‌های کوچک

حتی اگر شخصی یک یا چند ملک کوچک داشته باشد و درآمد اصلی او از اجاره ملک‌ها باشد، ممکن است مشمول مالیات شود. پس حتما باید دقت کرد و قوانین را به خوبی مطالعه کرد، یا با کارشناسان خبره مشورت کرد.

نحوه محاسبه مالیات بر درآمد اجاره

اما میزان این مالیات چگونه تعیین می‌شود ؟

مالیات املاک یکی از انواع مالیات‌های مستقیم است که بر درآمد حاصل از اجاره املاک، اعم از مسکونی، تجاری و اداری، تعلق می‌گیرد. این مالیات توسط سازمان امور مالیاتی کشور دریافت می‌شود و به عنوان یکی از منابع مهم درآمد دولت محسوب می‌شود. میزان مالیات بر اساس ارزش اجاره‌بهای سالانه املاک تعیین می‌شود. در ادامه می‌خواهیم به نرخ مالیات املاک در سال ۱۴۰۲بپردازیم. محاسبه این مالیات به طور کلی بر اساس فرمول زیر انجام می‌شود:

ماخذ مالیات بر درآمد اجاره = 75% * اجاره‌بهای سالانه

مالیات اجاره = ماخذ مالیات بر درآمد اجاره * نرخ مالیات

اجاره‌بهای سالانه: این رقم برابر است با مجموع اجاره‌بهای ماهیانه دریافتی در یک سال مالی

ارزش رهن: اگر ملکی به صورت رهن کامل یا رهن و اجاره نیز داده شده باشد مشمول پرداخت مالیات اجاره است .

نرخ مالیات: نرخ مالیات بر درآمد اجاره اشخاص حقیقی در سال ۱۴۰۲ به شرح زیر است :

• تا درآمد ۲۰۰ میلیون تومان : ۱۵%
• بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان : ۲۰%
• بیشتر از ۴۰۰ میلیون تومان : ۲۵%

نرخ مالیات بر درآمد اجاره اشخاص حقوقی نیز ۲۵% می باشد.

موضوع مالیات بر درآمد اجاره چگونه رسیدگی میشود؟

طبق ماده ۵۴ قانون مالیاتهای مستقیم درآمد اجاره بر اساس قرارداد اعم از رسمی یا عادی مبنای تشخیص مالیات قرار می‌گیرد و در مواردی که قرارداد وجود نداشته باشد یا از ارائه آن خودداری گردد و یا مبلغ مندرج در آن کمتر از هشتاد درصد (۸۰%) ارقام مندرج در جدول املاک مشابه تعیین و اعلام شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور باشد میزان اجاره بها بر اساس جدول اجاره املاک مشابه تعیین خواهدشد.

در مواردی که قرارداد وجود ندارد یا از ارائه آن خودداری می شود و نیز در مواردی که اجاره نامه ابرازی از ۸۰% اجاره املاک مشابه کمتر است ، مبنای تعیین ماخذ مالیاتی جدول املاک مشابه می باشد.

در رهن کامل چون هیچ اجاره ای پرداخت نمی شود بر اساس جدول مذکور اقدام می گردد.

عدم شمول، معافیت ها

برخی از املاک از پرداخت این نوع مالیات معاف هستند. که عبارتند از:

• املاک مسکونی که به پدر، مادر، همسر، فرزند یا اجداد و همچنین محل سکونت افراد تحت تکفل مالک
• در صورتی که مالک محل سکونت خود را بفروشد و در سند انتقال بدون اجاره بها مهلتی برای تخلیه ملک داده شود تا شش ماه اجاری تلقی نمیشود و مشمول مالیات نخواهد بود.
• املاک مسکونی کمتر از ۱۵۰ متر مربع زیربنای مفید در تهران و کمتر از ۲۰۰ متر مربع زیربنای مفید در سایر نقاط

در صورت استفاده هم زمان مالک از معافیت در تهران و سایر نقاط کشور، مجموع میزان معافیت به ۳۵۰ متر مربع زیر بنای مفید خواهد رسید.

• درآمد سالانه اشخاص حقیق ناشی از مستغلات در صورت عدم وجود هرگونه درآمد دیگر تا میزان معافیت ماده ۸۴ قانون مالیاتهای مستقیم دارای معافیت می باشد.

مهلت پرداخت مالیات املاک

مالیات بر اجاره ابرازی باید هر ساله در زمان ارسال اظهارنامه مالیاتی این موضوع که پایان تیرماه پرداخت شود. مالکین املاک اجاره‌ای در بسیاری از موارد با مراجعه به اشخاص غیر متخصص در دفاتر اقدام به تکمیل و ارسال اظهارنامه می نمایند و در هنگام رسیدگی مالیاتی با مطالبه مالیات های عجیب روبرو می شوند. در صورتی که می‌توانند با مراجعه به دفاتر ارائه دهنده خدمات مالیاتی با حضور مشاور رسمی مالیاتی متخصص اقدام نموده و از پرداخت مالیاتهای غیر قابل پیش بینی خودداری کنند. موسسه حسابگر نوین متخصص در امر مالیات اثدام به ارائه مشاوره های مالیاتی و آموزشهای لازم برای اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی و نیز اقدامات اجرایی از جمله ارسال اظهارنامه، حضور در مواعد رسیدگی مالیاتی و دفاع از حقوق مودی در مراجع دادرسی مالیاتی می نماید. در صورت نیاز می توانید با کاشناسان ما در تماس باشید.

سایر قوانین مرتبط

• مستأجر موظف است در قرارداد اجاره، میزان اجاره‌بهای سالانه و ارزش رهن را به طور دقیق مشخص کند.
• مالک موظف است تا پایان تیرماه هر سال، مالیات املاک خود را به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند.
• در صورتی که مالک مالیات خود را به موقع پرداخت نکند، مشمول جریمه خواهد شد.

جمع‌بندی نهایی

مالیات اجاره‌ی املاک یکی از انواع مالیات‌های مستقیم است که بر درآمد حاصل از اجاره املاک تعلق می‌گیرد. این مالیات توسط سازمان امور مالیاتی کشور دریافت می‌شود و به عنوان یکی از منابع مهم درآمد دولت محسوب می‌شود. محاسبه مالیات آن به طور کلی بر اساس فرمول ساده‌ای انجام می‌شود و بسیاری از املاک از پرداخت این مالیات معاف هستند. مالکین املاک اجاره‌ای باید تا پایان تیرماه هر سال، مالیات خود را به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند. در غیر این صورت، مشمول جریمه خواهند شد.

مالیات کارتخوان چگونه محاسبه می‌شود؟