خانه / آموزش / مالیات تراکنش های بانکی چقدر است؟

در سال‌های اخیر، شاهد تحولات قابل توجهی در نظام مالیاتی کشور بوده‌ایم. یکی از این تحولات، وضع مالیات بر گردش حساب (یا تراکنش بانکی) است که در سالهای اخیر به‌طور جدی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. و در نهایت در قانون بودجه سال ۱۴۰۰ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است. این قانون، اشخاص حقیقی و حقوقی را که در طول یک سال مجموع گردش حساب‌های بانکی آنها از سقف تعیین شده فراتر رود، مشمول پرداخت مالیات قرار می‌دهد.

مالیات گردش حساب یک نوع مالیاتی است که بر روی تراکنش‌های مالی اعمال می‌شود. همچنین می‌تواند شامل واریزها، برداشت‌ها، انتقال‌های بین بانکی و حتی پرداخت‌های الکترونیکی نیز باشد. این نوع مالیات به عنوان ابزاری برای جمع‌آوری درآمد دولت و نیز تنظیم فعالیت‌های اقتصادی به کار می‌رود. در این مقاله، به بررسی مفهوم، اهداف، مزایا و معایب مالیات تراکنش‌های بانکی پرداخته خواهد شد.

مطلب پیشنهادی : هزینه‌های قابل قبول مالیاتی چیست؟

مالیات بر گردش حساب به چه معناست؟

مالیات تراکنش بانکی، به‌عنوان یکی از مهمترین راههای شناسایی درآمدهایی است که مالیات آنها پرداخت نشده است. تصور اشتباهی در جامعه وجود دارد که مالیات بر تراکنش های بانکی یک نوع مالیات خاص و پدیده ای جدید است. هر فرآیند پولی و مالی که از طریق سیستم بانکی انجام می شود در صورتی که جنبه درآمدی داشته و مالیات آن پرداخت نشده باشد، به عنوان یک منبع مالیاتی مشمول پرداخت مالیات است. با توجه به اینکه قانون گذار مجوز  دسترسی به گردش حسابهای بانکی و پالایش آنها را صادر نموده است حسابهای بانکی بر مبنای حد مشخصی از واریزی ها که توسط بانک مرکزی اعلام می شود مورد رصد قرار می گیرد.

یکی از نکات حائز اهمیت در مورد مالیات تراکنش بانکی، کنترل هر نوع واریزی و جمع آوری مستندات مربوط به تراکنش است. در بسیاری از کشورها از جمله ایران سیستم مالیاتی بر پایه دارایی و درآمد اجرا می‌شود و نرخ مالیات بر اساس درآمد تعیین می‌شود. اما در برخی دیگر از کشورها، مالیات بر اساس گردش حساب با نرخ ثابت وجود دارد. این تنوع در سیستم مالیاتی نشان از پیچیدگی و چالش‌های مربوط به این زمینه دارد.

مالیات تراکنش بانکی نه تنها بر درآمد افراد و شرکت‌ها تاثیر می‌گذارد، بلکه بر فروش، املاک و موارد دیگری مثل درآمدهای پنهان از نگاه سازمان امور مالیاتی نیز تحمیل می‌شود. این نوع مالیات می‌تواند به رشد اقتصادی کمک کند یا بر آن تأثیر منفی داشته باشد، بنابراین به عنوان یک موضوع اقتصادی و سیاسی مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.

تراکنش‌های بانکی مشکوک در این بین چه نقشی دارند؟

تراکنش‌های بانکی مشکوک به فرار مالیاتی یکی از مسائل حیاتی در عرصه مالیات است و سازمان‌ امور مالیاتی توجه ویژه‌ای به آن دارد. این تراکنش‌ها معمولا شامل فعالیت‌هایی است که به دلیل ماهیت درآمدی خود می‌توانند به‌راحتی مشخص شوند. پالایش حسابهای بانکی مشکوک توسط بانک مرکزی و سازمان‌ امور مالیاتی انجام شده و ادارات مالیاتی با بررسی تراکنش‌های بانکی مشکوک به فعالیت‌های فرار مالیاتی، سعی در کنترل و جلوگیری از اینگونه عملیات دارند.

مطلب پیشنهای :‌ آیا فرار مالیاتی جرم است؟

این بررسی شامل تحلیل دقیق تراکنش‌هایی است که ممکن است نشانگر فعالیت مالیاتی نادرست باشند که نیاز به بررسی نقشه حساب‌های بانکی افراد دارد. در این بررسی، هرگونه فعالیت غیرمعمول یا مشکوک که ممکن است نشانگر فرار مالیاتی باشد، مورد توجه قرار می‌گیرد. این مورد شامل تراکنش‌های بزرگ، تراکنش‌های مکرر و تراکنش‌هایی که با الگوی معمول حساب نمی‌خورند، می‌شود. در این بررسی ها حساب‌های بانکی افراد بدون پرونده مالیاتی نیز به دقت بررسی می‌شوند. بنابراین اطمینان حاصل میشود که هیچ گونه فعالیت مشکوکی صورت نگرفته است.

دخالت بانک‌ها در این زمینه

همان‌طور که بانک‌ها در فرآیند مالیات بر گردش حساب‌ حضور دارند، در این زمینه نیز به‌ چشم می‌خورند. آن‌ها موظفند تراکنش‌هایی که به نظر مشکوک می‌رسند را مورد بررسی قرار داده و در صورت لزوم، اطلاعات مربوط به آن‌ها را به سازمان‌های مالیاتی ارائه دهند. به‌طور کلی، سازمان‌های مالیاتی با بهره‌گیری از اطلاعات تراکنش‌های بانکی، سعی در کشف و جلوگیری از هرگونه فعالیت مالیاتی نادرست دارند. این اقدامات نقش بسیار مهمی در حفظ منابع مالی دولت و اجتناب از اختلاس مالیاتی دارند.

مالیات بر گردش حساب‌ چگونه محاسبه می‌شود؟

همانگونه که در بالا گفته شد در قانون برای تراکنش های بانکی مالیات خاصی تعیین نشده است. تراکنش های مشکوکی که بعد از بررسی ماهیت درآمدی آنها اثبات گردد بر اساس نوع شغل مودی مشمول مالیات می گردد. مالیات بر اساس سود حاصل از تراکنش های درآمدی بر اساس نرخ اشخاص حقیقی و اشخاص حقوقی محاسبه می شود. اشخاص حقیقی که درآمدشان تا ۲۰۰ میلیون تومان است، با نرخ ۱۵% مالیات پرداخت می‌کنند. اما اگر درآمد آن‌ها بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان باشد، نرخ مالیات آن‌ها به ۲۰% افزایش می‌یابد و برای افراد با درآمد بالای ۴۰۰ میلیون تومان، نرخ مالیات ۲۵% است. در صورتی که تراکنش‌های بانکی به‌عنوان بخشی از درآمد حاصل از فعالیت‌های اقتصادی افراد حقوقی شناسایی شود، مالیات بر گردش حساب بر اساس فرمول درآمد مشمول و با نرخ ۲۵% محاسبه می‌شود.

اما نکته مهم موضوع کتمان درآمد و جریمه غیر قابل بخشودگی آن است. افرادی که این نوع مالیات را انکار کنند، با جریمه‌ای معادل ۳۰% مالیات روبه‌رو  خواهند بود. در نهایت، اگرچه سقف خاصی برای تراکنش‌های بانکی تعیین نشده است، اما افراد با تراکنش‌های بانکی بالا باید مالیات‌های سنگین‌تری را پرداخت کنند. بنابراین، اعلام تراکنش‌های مالی برای افراد ضروری است و عدم اظهار آن‌ها ممکن است به جرم کتمان درآمد منجر شود که با جریمه و مالیات‌های سنگینی همراه خواهد بود.

قانون در مورد مالیات تراکنش های بانکی چه می‌گوید؟

هدف از مقرره های موجود در موضوع مالیات تراکنش های بانکی تا حد زیادی به منظور کنترل پولشویی و فعالیت‌های غیرمعمول می باشد. طبق دستورالعمل‌های صادره توسط اداره مبارزه با پولشویی، افراد موظفند پس از درخواست بانک، با ارائه اسناد و مدارک مرتبط، به بانک مراجعه و اطلاعات مربوط به منابع درآمد و هزینه خود را ارائه دهند. حتی در صورت داشتن اسناد معتبر، بانک موظف است اطلاعات افراد را به بانک مرکزی را ارسال کند. افرادی که اطلاعات لازم را اعلام نکنند، باید گزارش خود را به اداره مبارزه با پولشویی ارسال کنند.

مهم است بدانیم که سازمان امور مالیاتی تراکنش‌های بانکی را براساس تراکنش‌های پالایش شده بررسی می‌کند. به عبارت دیگر، تراکنش‌های بانکی بدون جنبه درآمدی مستثنی می‌شوند و در صورتی که مبلغ گردش باقی‌مانده بر اساس الگوهای خاص که احتمال تجاری بودن واریزی ها را داشته باشد، مورد بررسی قرار می‌گیرند. این تدابیر به منظور پیشگیری از سوءاستفاده‌های مالی و حفظ امنیت سیستم بانکی اتخاذ شده است.

کدام تراکنش‌های بانکی معاف از پرداخت مالیات هستند؟

تراکنش‌های بانکی معاف از مالیات به دو دسته تقسیم می‌شوند.

 تراکنش‌های دارای ماهیت درآمدی، مانند معاملاتی که هنگام انجام آن‌ها مالیات پرداخت شده یا از پیش معاف یا با نرخ صفر مشخص شده‌اند، از مالیات معاف هستند.

 اما تراکنش‌های دارای ماهیت غیر درآمدی، مانند واریز‌های مربوط به هزینه‌های روزمره، برداشت‌های شخصی از حساب‌های شرکتی و جابجایی بین حساب‌های شرکا در مشاغل، نیازی به پرداخت مالیات ندارند؛ زیرا هدف آن‌ها کسب درآمد نیست.

به طور خلاصه طبقه بندی تراکنش های بانکی به شرح زیر می باشد.

الف- تراکنش های بانکی که اساسا ماهیت درآمدی برای صاحب حساب ندارند از قبیل :

• تراکنش ها ی بانکی مربوط به اعضای هیات مدیره و سهامداران اشخاص حقوقی با تایید شخص حقوقی مورد نظر
• دریافتی و پرداختی مرتبط به حق شارژ
• دریافتی و پرداختی به حساب بستگان (در صورتی که ماهیت درآمدی آن توسط اداره امور مالیاتی اثبات نشود)
• تسهیلات بانکی دریافتی
• انتقالی بین حسابهای شخص
• انتقال بین حسابهای شرکا در مشاغل مشارکتی
• تنخواه های واریزی به حساب اشخاص توسط کارفرما با تایید کارفرمای ذی ربط.
• دریافت ها و پرداخت های سهامداران و اعضای هیات مدیره اشخاص حقوقی که طرف مقابل آن در دفاتر شخص حقوقی در  حسابهای دریافتنی و پرداختنی ( جاری شرکا) منظور شده است.
• قرض و ودیعه دریافتی و پرداختی
• وجوه دریافتی ناشی از جبران خسارت
• انتقالی بین حساب های بانکی اشخاص در صورتی که مربوط به درآمد نباشد
• مبالغ دریافتی و پرداختی اشخاص به عنوان واسط باتوجه به فضای کسب و کار اشخاص حقیقی (در صورتی که ماهیت درآمدی آن توسط اداره امور مالیاتی اثبات نشود)

ب- تراکنش های بانکی که ماهیت درآمدی دارند لیکن با رعایت مقررات از پرداخت مالیات معاف یا مشمول  مالیات مقطوع یا نرخ صفر و یا مالیات آن کسر در منبع بوده باشد.

پ- تراکنش های بانکی که ماهیت درآمدی دارند لیکن قبلا در محاسبه مالیات منظور شده است.

این تقسیم‌بندی اهمیت زیادی در شناسایی تراکنش‌های مشمول مالیات دارد.

مالیات گردش حساب: جمع‌بندی

مالیات تراکنش های بانکی یا مالیات بر گردش حساب، یک نوع مالیات جدید و ویژه نیست. این مالیات از تراکنش های بانکی مشکوک به فعالیتهای تجاری که قبلا به سازمان امور مالیاتی اعلام نشده است مطالبه می گردد. نحوه بررسی و تحلیل واریزی ها به حساب های بانکی مشکوک بر اساس آنچه که در متن مقاله گفته شد انجام می گردد.

این مالیات به منظور جلوگیری از فرار مالیاتی و پول شویی و مطالبه مالیات واقعی از فعالیتهای دلالی و سوداگری است. نرخ مالیات نیز بر حسب درآمد مشمول مالیات و بر اساس نرخ مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی حسب مورد محاسبه می شود. این مالیات به‌عنوان یک ابزار مالیاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد تا از منابع مالی دولت برای تامین نیازهای عمومی استفاده شود و به عنوان یک موضوع مورد بحث در حوزه اقتصادی مطرح است. در این مقاله سعی کردیم تمامی نکات مهم در زمینه مالیات تراکنش های بانکی را با هم بررسی کنیم.

شما عزیزان نیز می توانید جهت دریافت هرگونه مشاوره مالیاتی با کارشناسان مجموعه ما در ارتباط باشید.